Przesyt. Co prawda nie tym konkretnym s\u0142owem, ale tak kolega opisa\u0142 sytuacj\u0119 w swoim zwi\u0105zku. Opowiedzia\u0142 o pr\u00f3bach wsp\u00f3lnego uk\u0142adania czasu na spotkania z partnerk\u0105. Przek\u0142ada\u0142 swoje zaj\u0119cia tak, by trafia\u0107 w jej grafik i komasowa\u0107 wsp\u00f3lny czas wolny. Pr\u00f3bowa\u0142 po prostu uk\u0142ada\u0107 dzie\u0144 tak, by jak najwi\u0119cej czasu sp\u0119dza\u0107 ze swoj\u0105 partnerk\u0105. No, popatrzcie Pa\u0144stwo, co za wspania\u0142y pomys\u0142. Te\u017c tak robi\u0142em. Kolega, na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, zatrzyma\u0142 si\u0119 w tym d\u0105\u017ceniu. Ale jego opowie\u015b\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ta opowie\u015b\u0107 pieprzn\u0119\u0142a mnie w potylic\u0119 z okrzykiem: \u201eTy kretynie!\u201d \u2013 ha, ha. Nic doda\u0107, nic uj\u0105\u0107. Okrzyk skierowany by\u0142 do mnie. Ze wzgl\u0119du na moj\u0105 do\u015b\u0107 rozwini\u0119t\u0105 ostatnio autointrospekcj\u0119 zapami\u0119ta\u0142em deficyt jako absolutn\u0105 konieczno\u015b\u0107 rozwa\u017cenia \u2013 uwaga \u2013 reglamentowania swojej obecno\u015bci w zwi\u0105zku. Do tej pory robi\u0142o to za mnie moje intensywne \u017cycie, ale walczy\u0142em z tym, na ile umia\u0142em, pr\u00f3buj\u0105c i\u015b\u0107 \u015bcie\u017ck\u0105 jak wcze\u015bniej kolega.<\/p>\n\n\n\n
Zastan\u00f3wmy si\u0119 wobec tego, jak to mo\u017ce dzia\u0142a\u0107. I c\u00f3\u017c wychodzi? Zaczynamy od prostej drogi do przesytu.<\/p>\n\n\n\n
I tak, je\u015bli \u017cresz za du\u017co, np. sa\u0142atki jarzynowej z kurczakiem w galaretce, to po jakim\u015b czasie przestaje Ci to smakowa\u0107. Po prostu, jedynym wyj\u015bciem w\u00f3wczas jest zmiana diety.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli ubierasz si\u0119 wci\u0105\u017c w ciuchy o tym samym kolorze i biegasz pi\u0119knie wygl\u0105daj\u0105c w granacie, to po jakim\u015b czasie wymiotujesz granatem ubieraj\u0105c czerwie\u0144 lub \u017c\u00f3\u0142\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Gdy zap\u0119tlisz jedn\u0105 piosenk\u0119 (oj, m\u00f3j ulubiony spos\u00f3b s\u0142uchania fajnej melodii<\/em>) to po dw\u00f3ch, trzech dobach transu zaczynasz pragn\u0105\u0107 Marsza D\u0105browskiego jako alternatywy.<\/p>\n\n\n\n Podczas trwaj\u0105cej bez przerwy sesji miziania czego\u015b g\u0142adkiego, cho\u0107by sk\u00f3ry, narasta ch\u0119\u0107 potarcia niegolonego podbr\u00f3dka, ju\u017c tylko po to, by poczu\u0107, \u017ce jest co\u015b innego na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Czy\u017c w relacji nie jest podobnie? Owszem, ale z istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105: relacja to nie tylko smak, wzrok, s\u0142uch czy dotyk. To wiele wektor\u00f3w przyjemno\u015bci naraz. Dlatego czas potrzebny na u\u015bwiadomienie sobie przesytu jest nieproporcjonalnie d\u0142u\u017cszy ni\u017c w przypadku jednego bod\u017aca.<\/p>\n\n\n\n A czasem \u2013 zw\u0142aszcza gdy w gr\u0119 wchodzi l\u0119k przed porzuceniem lub niska samoocena \u2013 blisko\u015b\u0107 mo\u017ce przybra\u0107 form\u0119 kompulsywnego d\u0105\u017cenia do kontaktu. Nie jest to jeszcze uzale\u017cnienie w sensie klinicznym, ale mechanizmy bywaj\u0105 podobne do tych, kt\u00f3re znamy z uzale\u017cnie\u0144 substancjalnych dok\u0142adnie takich, jak picie wina czy w\u0105chanie kleju, lub behawioralnych typu biedroholizm czy brainrotowy scrolling. W psychologii m\u00f3wi si\u0119 o uzale\u017cnieniu od zwi\u0105zku (love addiction<\/em>) lub \u2013 szerzej \u2013 o kompulsywnej regulacji afektu przez drug\u0105 osob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Zacznijmy od mo\u017cliwego scenariusza.<\/p>\n\n\n\n Krok pierwszy, inicjacja: Krok drugi: Ca\u0142kiem mo\u017cliwy efekt: Bardzo dobrze, je\u015bli zaczyna pojawia\u0107 si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ca\u0142ej tej karuzeli, ale najcz\u0119\u015bciej wbijamy w aktywacj\u0119 mechanizm\u00f3w obronnych, racjonalizacj\u0119 (o to chyba naj\u0142atwiej), zaprzeczanie, minimalizowanie problemu. Napi\u0119cie ro\u015bnie, a konfrontacja z problemem nie nast\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n I tu pojawia si\u0119 to, co mnie osobi\u015bcie uderzy\u0142o jako kluczowe: deficyt jako strategia, a nie jako brak.<\/p>\n\n\n\n Przej\u015bcie z kompulsywnego, bezrefleksyjnego d\u0105\u017cenia do kontaktu na rzecz \u015bwiadomego ograniczania swojej dost\u0119pno\u015bci \u2013 w niekt\u00f3rych przypadkach \u2013 mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko wpadni\u0119cia w mechanizmy uzale\u017cnieniowe. Dlaczego? Bo przywraca regulacj\u0119: uczymy si\u0119 znowu czerpa\u0107 rado\u015b\u0107 z nieobecno\u015bci, z w\u0142asnych aktywno\u015bci, z t\u0119sknoty, kt\u00f3ra \u2013 w ma\u0142ej dawce \u2013 potrafi podsyca\u0107 po\u017c\u0105danie i wi\u0119\u017a.<\/p>\n\n\n\n Zastrze\u017cenie: nie ka\u017cdemu to s\u0142u\u017cy. Osoby z l\u0119kowym stylem przywi\u0105zania mog\u0105 na sztuczny deficyt zareagowa\u0107 panik\u0105, a nie wyciszeniem. Deficyt nie jest uniwersalnym lekiem \u2013 jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re wymaga samo\u015bwiadomo\u015bci i ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jednak wpadniesz ju\u017c w tryb uzale\u017cnieniowej blisko\u015bci (przesyt, kompulsja, utrata siebie), to ograniczenie dost\u0119pno\u015bci bywa jedynym wyj\u015bciem. Ale wcze\u015bniej \u2013 w ramach bonusu \u2013 dorzucam list\u0119 emocji, kt\u00f3re wtedy dostajesz gratis.<\/p>\n\n\n\n Wiaderko ciekawych uczu\u0107: smutek, \u017cal, poczucie porzucenia, wszystkie one – jak w\u015bciek\u0142y pies – podgryzaj\u0105 poczucie bezpiecze\u0144stwa w zwi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n Dalej: zazdro\u015b\u0107. Ot, cho\u0107by gdy przez niedopasowanie termin\u00f3w zostajesz pozbawiony obecno\u015bci partnerki, a kto\u015b inny t\u0119 obecno\u015b\u0107 dostaje, w obronie swojej u\u017cywki zaczynasz stawia\u0107 si\u0119 w pozycji w\u0142a\u015bciciela, co zmienia natychmiast kontekst relacji z partnerskiej na, nazwijmy to, relacj\u0119 feudaln\u0105. Nie musz\u0119 dodawa\u0107 wybuch\u00f3w absurdalnych pretensji, podejrze\u0144 itp.<\/p>\n\n\n\n A potem \u2013 l\u0119k. Absolutna podstawa wi\u0119kszo\u015bci problem\u00f3w. L\u0119k przed utrat\u0105, przed porzuceniem, przed ko\u0144cem relacji, przed samotno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n I pyk. Je\u015bli dysponujesz jako-tak\u0105 samo\u015bwiadomo\u015bci\u0105, na samym dnie czyha jeszcze jeden l\u0119k: l\u0119k przed wstydem. Nie wstydem przed innymi \u2013 wstydem przed samym sob\u0105. To jedna z najgorszych rzeczy, kt\u00f3re kiedykolwiek u siebie odkry\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Czy mo\u017cna tego unikn\u0105\u0107? Czasem tak. Poprzez rozumne stosowanie ogranicze\u0144, kt\u00f3re swoj\u0105 drog\u0105 stanowi\u0142y (no, ok: stanowi\u0142y za moich czas\u00f3w, teraz nie wiem<\/em>) zdrow\u0105 podstaw\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w licealist\u00f3w czy student\u00f3w. Deficyt to wa\u017cna sprawa \u2013 byle nie za du\u017cy.<\/p>\n\n\n\n I byle stosowany wobec w\u0142a\u015bciwego problemu, nie jako uniwersalny klucz do wszystkich zamk\u00f3w w relacji.<\/p>\n\n\n\n A \u0142asuchom info co do sa\u0142atki: najlepsz\u0105 sa\u0142atk\u0119 jarzynow\u0105 robi moja \u017bona <3<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przesyt. Co prawda nie tym konkretnym s\u0142owem, ale tak kolega opisa\u0142 sytuacj\u0119 w swoim zwi\u0105zku.…<\/p>\n
kontakt, blisko\u015b\u0107, nagroda dopaminowa \u2013 rado\u015b\u0107, euforia.<\/p>\n\n\n\n
kolejny kontakt, kolejna dawka przyjemno\u015bci. Z czasem uk\u0142ad nagrody przyzwyczaja si\u0119, a naturalna reakcja na inne \u017ar\u00f3d\u0142a rado\u015bci s\u0142abnie. Coraz wi\u0119cej emocji zaczyna kr\u0105\u017cy\u0107 wok\u00f3\u0142 relacji \u2013 nie tyle daje ona rado\u015b\u0107, co przynosi ulg\u0119 w napi\u0119ciu czy smutku.<\/p>\n\n\n\n
lecimy w zmiany neurobiologiczne: os\u0142abienie funkcji kontroli impuls\u00f3w, zwi\u0119kszon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na bodziec uzale\u017cniaj\u0105cy (czyli partnerk\u0119), mechanizmy na\u0142ogowego regulowania emocji ergo mamy potrzeb\u0119 kontaktu mimo negatywnych konsekwencji (zaniedbywanie siebie, przyjaci\u00f3\u0142, pasji). Pojawia si\u0119 niepok\u00f3j czy napi\u0119cie, gdy partnera nie ma.<\/p>\n\n\n\n